وبلاگ کلاسی دانشجویان مهندسی فضای سبز ورودی 89 دانشگاه تبریز
تاریخ : شنبه 9 اردیبهشت1391
نویسنده : میترا ده بوید


مقدمه

با پیشرفت صنعت و وجود کارخانه های صنعتی در نزدیکی شهر ها و دیگر عوامل از جمله، رفاهی و .... موجب افزایش جمعیت در شهرها همراه با ازدیاد آپارتمان ها گردیده است. بنابراین ایجاد فضای سبز در شهرها ضروری به نظر می رسد. اینگونه تحولات بیشتر در کشورهای در حال توسعه بروز می نماید. لذا متخصصین فضای سبز توصیه می نمایند که درس شهرهای بزرگ سطح فضای سبز به حد استاندارد 12 تا 30 متر مربع به ازاء هر نفر باشد. در مورد اثرات فضای سبز در آب و هوای منطقه، تعدیل درجه حرارت جلوگیری از فرسایش آبی و بادی، بهداشت محیط، در روحیه افزار جامعه و آلودگی های حقوقی بخشهای بسیاری شده و نتایج آن بصورت جداول متعدد در مناطق مختلف دنیا ارائه گردیده است. از نقطه نظر تأمین اکسیژن و تهدید هوا ضرورت وجود فضای سبز در شهرهای پرجمعیت و پرترافیک بسیار مهم و اساسی است. هنگامی که سطح پوشش گیاهی در منطقه ای افزایش یابد، در تغییرات درجه حرارت خاک و هوا مؤثر است و ؟؟؟ تعدیل را به وجود می آورد. (مثل داشتن یک چمن خوب). فضای سبز مانع تابش مستقیم نور آفتاب و تبخیر شدید می شود. در مناطقی که رطوبت محیط کم است خاک شدیداً آسیب پذیر می گردد. لذا کاشت و افزایش گیاهان مقاوم به عنوان حفاظت از خاک و جلوگیری از فرسایش بسیار لازم و ضروری است. پوشش گیاهی مؤثرترین وسیله کنترل انواع فرسایش (آبی، بادی و ....) می باشد و پوشش گیاهی مناسب سرعت بادها در سطح خاک کم و مانع جابه جایی آن می شود. به طونر کلی می توان گفت بشرط جمعیت ترکیب غیر قابل تفکیکی می باشد. لذا همیشه بین این دو عامل ارتباط کامل برقرار و بدون هماهنگی زندگی بشر میسر نیست. از یک ؟؟؟ راجع به رابطه بشر و طبیعت اینگونه اظهار می دارد. عمیق ترین احتیاج بشری همان یکی شدن با طبیعت است او به هر عنوان باید جدایی بین خود و طبیعت را از بین ببرد، به طوری که مسئله زندگی و طبیعت لازم و ملزوم یکدیگر کند. از آنجایی که ماهیت فکری و احساسی بشر دو از طبیعت نیست. لذا برای نزدیک شدن به آن و گریز از ارتفاعات آسمان خراش ها، آهن ها و تجملات مصنوعی سعی داشته نمونه هایی خرد شده و کوچک از طبیعت آزاد را در کنار خود محلق و نگاهداری نماید.

ایجاد پارک و باغ و فضای سبز در شهرها و حومه آن ها تأثیر بسزائی در سرعت تن و رمان، فعالیت های اجتماعی شهر نشینان، تأمین اقتصاد سالم کشور، رشد جمعیت، ضریب هوش بالا و افزایش توان کار و فعالیت مردم داشته و شکل جدید و رضایت بخشی بر زندگی شهرنشینان می دهد. پارک و فضای سبز باید در راستای ضروریات زندگی شهری، پاسخ به انتظارات شهرنشینان و تأمین الگوی با ارزش و معنی راز زندگی و بر اساس مفاهیم فرهنگ ملی جامعه صورت گیرد.

بخش دوم

سیر تاریخ باغ سازی در دنیا

باغهای ایرانی: با توجه به علائق ایرانیان به باغ و بستان، پرورش و تربیت درختان، ابداع و ابتکارات خاصی که امروزه به صورت باغ های ؟؟؟ عنوان می شود، در طول زمان در ایران باستان شکل گرفته است. بسیاری از باغهای ایران در اصول فرضیه سازی، و ترکیب رنگ گل ها و گیاهان بر خوردار بوده و خود از سبک و روش خاصی در زمینه آرشیتکت باغ می یابند. براساس طمع حساس و ظریف جدا ناپذیر ایرانیان از طبیعت، تبسم اشکال طبیعی از قبیل: ایجاد کانال های آب، بهره جستن از کاربرها و رشد دادن به مظهر قنوات در باغات به تدریج مرسوم گشتر است. خلق فواره در حوض های ایرانیان پدیده ای زیبا و سرگرم کننده بوده است، در مورد گتسرش کشت گیاهان زینتی در ایران قدیم تنوع زیاد نبوده و بیشتر شامل انواع نترن ها رنگین، یاس، شقایق، سوسن، بنفشه، میخک، و شب بو .... بوده است، در باغ های قدیم ایران استخر ها و آب نماهای متعدد به اشکال مستطیل و دایره ای احداث می شده و بندرت ؟؟؟؟ بوده است. ؟؟؟ بعداً استخرهای هشت گوش و دوازده گوشه ای متداول گشته است. طرح های فواره سازی و آب نماهای کوچک بسیار مرسوم بوده وایجاد اشکال آب روها و آب شره ها که امروزه هم کم و بیش وجود دارد.

یکی از ؟؟؟؟ باغسازی ایران در دوران قاجاریه باغ ارم در شیراز است که رویت شمال شرقی شیراز کنار رودخانۀ خشکی احداث گردیده است. طرح های این باغ از سبک متقارن برخوردار است عدد مقابل ساختمان استخر بزرگی احداث گردیده که سرریز آب آن توسط شهری طول باغ ها طی می کند. مناً ؟؟؟؟ کاشی کاری متعددی در طول هنر مزبور ساخته اند که اطراف آن همکاری گردیده است. بر اساس خصوصیات شکل زمین، سطح باغ توسط پله هایی به قطعات مسطح و منظمی تقسیم شده که بر زیبایی آن افزوده و شاید بتوان به آن نوعی تراس بندی گسترده نام نهاد. شهرت باغ ارم به خاطر سروهای بلند قامت و موزون آن است.

1- کسب باغسازی در انلگستان

در طرح های نتشی و قدیمی انگلستان سعی بر این بوده که از خطای چشم در مورد ترکیب رنگها، کاشت درختان و درختچه ها با نظم ردیفی نیست سر هم و همچنین ایجاد تپه ماهور، برکه و یا دریاچه های مصنوعی استفاده شود د راین گونه از طرح های کلاسیک قدیمی خیابان ها باریک واز دو طرف

پوشیده از درختان وهمچنین کاشت تک درخت در فضای بزرگ مرسوم بوده است. در سبک خاص که از اوائل سلطنت جمیز اول آغاز شد، پیاده روها عریض تر و مقدار گلکاری کمتر بوده است به طور کلی هنر باغسازی در انگلستان به نوعی با فرهنگ رومانتیک انگلیسی همبتسگی داشته، ؟؟؟؟ این مطلب نیز ایجاد باغ و پارکی که خصوصیات دور نمای تابلوی نقاشی را نشان دهد، بیشتر مورد پسند واقع شده است. در هر حال امروزه در باغ های انگلیسی طرح هایی اجرا می شود که بیشتر سعی بر عدم تقارن و ایجاد پرپین های کوتاه، حفظ درختان کهن، ایجاد برکه ای کوچک و سنگ چین های نامنظم در فضای چمن می باشد در برخی از نواحی با استفاده از وسائل مدرن متأثر از تکنیک های پیشرفته قرن حاضر نبوی در طبیعت دخل و تصرف نموده اند.

2) کسب باغسازی در ایتالیا

بطور کلی باغهای رومی از مجموعه درختان زینتی و پوشش های از گیاهان مانند مورد و؟؟؟ ایلکس بوده است. در این باغ ها سنگ ریزه ها، انواع صدف های دریایی را برای تزئین به کار می بردند و بتدریج در طول تاریخ کاربرد مجسمه در باغ ها و پارک های اطراف قصرها مرسوم گردید.

در طراحی باغ در ایتالیا سبک باغسازی منحصر به قطعات بزرگ و نوعی تراس بندی بود سبک مزبور بتدریج تا اوائل قرن شانزدهم به کشورهای ؟؟؟ مانند فرانسه برده شد. بنابراین انواع بازی های ایتالیایی خود راهنمایی در قرن شانزدهم و پانزدهم برای احداث باغ ها و پارک ها در اروپا شد که نوعی گسترش فرهنگ و خصوصیات ایتالیایی را نشان می دهد.به طور خلاصه در معماری باغهای ایتالیایی باغها با وسعت بسیار، تراس بندی، بنوعی متأثر از سبک های معماری همراه با مجسمه ها، درختان، درختچه های ژاپنی و گلکاری های حاشیه ای در فضای باز مرسوم شده بود. در هر حال در دورۀ رنسانس رعایت قرینه سازی در طرح ها مرسوم بوده است.

سبک باغسازی در فرانسه

در عهد رنسانس باغ های بزرگتر و ترکیب دخرتان متنوع تر گردیده است. در این طرح ها از ایوانها، طارمی، نرده ها، پله ها، حوض ها، مجسمه ها استفاده شده و درختان از سبک منظم و مرتبی برخوردار هستند در این استیل دیواره های سبز، ضخیم،بلند راه روها بصورت سرپوشهای سبز و طویل و نرده های چوبی کناری مرسوم بوده است. در این دوره سعی می شده که روش باغبانی و باغداری ارزان، سادهبود وامکان انطباق با فضا رعایت گردد. گلکاری ها معمولاً بشکل باغچه های مربع مستطیل، کم وبیش وسیع با اشکال هندسی با اندازه های بزرگ باشد.

باغ فرانسوی عبارت از فضای بزرگتری است که از چند باغچه به اندازه های مختلف و با استفاده از مجسمه ها، آب نماهایی که به نظم در آمده اند یک مجموعه را تشکیل می دهد. این گونه باغ ها را در زمین های صاف و هموار و یا در زمین های شیب دار در انتهای یک ساختمان یا یک قصر احداث می کرده اند.

فرانسوی ها استفاده از مجسمه ها،گلدانهای سنگی (که بالاتر از سطح زمین قرار می گرفتند) غرس درختان در اطراف باغ و خیابانها را جزئی از ترکیب یک باغچه می دانستند ضمناً سعی داشتند که استیل منظم همراه با تناسبهای هندسی و ترکیب رنگ گلها را رعایت نمایند.

در اوائل قرن شانزدهم سبکهای ایتالیایی بنوعی در هنر باغ و پارک سازی فرانسه رسوخ نمود.

اشکال هندسی در طراحی (گلکاری، چمن کاری، راه روهای شنی، استفاده از شمشادهای پاکوتاه در تنظیم اشکال هندسی برای بیان بهتر حالات قرینه سازی در باغچه ها) بطور چشم گیری بکار گرفته می شد.

اینگونه باغچه ها را پارتر(پارترها شامل قطعات گلکاری و سبزیکاری ودرختکاری، آب نماها، حوض خانه و محل استراحت می باشد) می گفتند. کاربرد اینگونه طرح تا اواخر قرن هفدهم و اوائل قرن هجدهم بسیار متداول بوده است. برای آنکه موضوع روشنتر گردد، باید گفته شود که در آغاز طراحان کوشش می کردند خطوطی که برای انواع طرح ها در نظر گرفته می شوند کاملاً منظم و طرح های هندسی (مربع، مستطیل و زاویه دار) بنحوی گویا و مشخص نشان داده شوند. ولی بتدریج این خطوط در طرح ها، انحناهایی یافته و گیاهان مناسبی انتخاب شدند و مناظر بدیعی خلق شد.

بطور کلی در اوائل دوره رنسانس، باغ سازی در فرانسه تعریف خاصی داشته، که عبارت از مجموعه باغ های مختلف ومتعدد است و این مجموعه از معماری غیر قرینه برخوردار بوده است،شاید بتوان گفت که قبل از آن اصولاً باغ ها در فرانسه از نکات محور سازی به دور و ایده این گونه طرح ها از ایتالیا به فرانسه آمده است.

باغهای تفریح مصریان و پارسیان خصوصاً قبل از میلاد مسیح، خود بزرگترین منبع تاریخ هنر باغسازی می باشند. کهن ترین دوره ای که در آن هنر باغسازی را می توان به کمک نقوش و کتیبه ها جستجو کرد مصر قدیم می باشد.

نکته مهم در باغ های مصری (در زمان فراعنه) تنظیم طرح بر اصول محور سازی است. در تنظیم این هم آهنگی، محور اصلی را از درب ورودی باغ آغاز و به پارک یا قصر، حیاط کوچک و حیاط بزرگ مرتبط می کردند. (باید اضافه کرد در این باغ ها آلاچیق هایی به اشکال مختلف در کنار نهرهای کم عمق وجود داشته است) تزئینات در باغ های مصری، مخصوصاً در اطراف قصرها، از روشهای خاص مهندسی برخوردار و ایجاد داربست های یک طرفه، یا دو طرفه در کناردیواره ها، راه روها مرسوم بوده، همچنین در فضای باغ، حوض و حوضخانه بسیار بزرگ احداث می شده است. به منظور تزئین اطراف حوض و حوضخانه ها از گیاهان زینتی پاکوتاه برای جداسازی قطعات از یکدیگر از دیواره یا پرچین های کوتاه با طول زیاد (که همیشه سبز بوده اند) استفاده می شده است. از آن جاییکه فراعنه خدایان بودند، نصب مجسمه های آنان خدایان قدیمی عظمتی به باغ و قصر می بخشیده است.

بطور کلی تنوع گلکاری در مصر قدیم بسیار کم و محدود و به بسیار از گیاهان دارویی و دائمی بوده است. بنظر نگارنده طرز ساختمان باغ در مشرق زمین اصولاً بر مبنای دو اصل باغ سازی (محور و سایه) قرار داشته، شاید اجرای این روش مربوط به خشکی هوا و نیاز به سایه بوده است.

بطور کلی شاید مناظر باغ ها مقیاس کوچکی از فرمهای آزاد طبیعت شکل گرفته باشد. بنابراین می توان چنین دریافت، که هر آنچه در باغ پارک بکار گرفته می شده خود مفهوم خاص و بیانگر نکته ای از واقعیت های موجود در طبیعت بوده است.

باغ های اولیه در ژاپن بسیار ساده و از مجموعه آبگیرها، جزیره ها و نهرها تشکیل شده بودند. گیاهان در باغ های ژاپنی اهمیت و معنای خاصی دارند، در برخی موارد سعی شده است که بزرگی طبیعت را بر مقیاس کوچکی بنشانند.

این توجه اختصاصی به گیاهان و حفظ دائمی آنهابر مبنای داشتن طبیعت آزاد با مقیاس کوچک هنر بونسای را در این قسمت از خاور دور خلق کرد.

در طرح های ژاپنی بجای آنکه از تعداد زیادی گل و گیاه استفاده شود، سعی بر این است بین عوامل طبیعی که نقش سمبلیک دارند، ارتباط عاطفی برقرار شود و هر قسمتی از باغ نمایان گر گوشه ای از طبیعت باشد.

موادیکه در احداث باغ ها ژاپنی بیشتر مورد توجه می باشد، اشکال مختلف سنگ ها و طرز قرار گرفتن شان، آب، گیاهان زینتی و ایجاد رابطه خاصی بین آنها است. همانطور که در بالا اشاره شد در باغهای ژآپنی سنگها نقش عمده ای به عهده دارند. در طبیعت باغ های ژاپنی، یک سنگ کاملاً منظم و صاف بکار نمی رود، بکله اشکال نامنظم و سطوح مختلف سنگ ها است که زیبایی هایی را ایجاد می کند. به طور کلی ژاپنی ها هر سنگی را که در باغ بکار می برند، معنای بخصوصی برایش در نظر می گیرند. شاید بنظر آنها سنگ ها ابدی هستند و معنای سمبلیک خود را حفظ می کنند. هر سنگی به تنهایی رسالت و واقعیتی مجزا از دیگر حقایق هستی است و فلسفه تجرید خود بشکلی در هر کدام از سمبل ها بیانگر می باشد.

بر اساس مراجع و مدارک موجود، احداث باغ های سنگی تقریباً از زمان ملکه الیزابت اول در انگلستان مرسوم و خود نوعی الهام گیری و ارتباط با طبیعت واقعی است. ولی تا قرن نوزدهم احداث باغ های سنگی نتوانست علاقمندی مردم را جلب کند. در قرن بیستم پس از جنگ جهانی دوم کسانیکه از ژاپن دیدن کرده بودند و با طبیعت منطقه و فلسفه آن آشنایی پیدا کردند، طرح باغ های سنگی با مشخصاتی که در ژاپن مرسوم بوده توسعه یافت. یکی از خصوصیات مهم باغ های سنگی در ژاپن، قرار دادن سنگ ها با فواصلی از یکدیگر می باشد. در لابلای فواصل سنگ ها، گیاهان مختلف به صورت توده ای و یکنواخت از نظر رنگ با تنوع کاشته می شوند. در حالی که در باغ های سنگی انلگیس فواصل بین سنگ ها بسیار کم، گاهی به یک دیگر چسبیده می باشند و در کوچکترین فاصله بین سنگ ها از انواع گیاهان بودته ای سازگار و تقریباً همیشه سبز می کارند. ولی نکاتی که امروزه در احداث این گونه باغچه ها باید در نظر گرفت، عبارت از رعایت فواصل مشخص و معنا دار بین سنگ ها به نسبت اندازه گیاه هم چنین اندازه های مختلف و تعداد آنها است. به طوری که سنگ ها در لابلای توده گیاهان پنهان نشود.

همان طوری که قبلاً گفته شد، شکل سنگ ها و طرز قرار گرفتن آن ها خود نشانه حرف، معنا یا سمبلی است. بنابراین سنگ های بزرگ و بلند را نشانه کوه، سنگ های تیره با شکستگی های مختلف را به معنای آتش، سنگ های کوچک صاف و یا گرد را به معنای تپه و سنگ های مستطیلی شکل و صیقلی را به مفهوم آب های آرام می دانند.

مواد اصلی که در باغ های خاور دور بیشتر به کار برده می شوند شامل سنگ و آب (آب گیر، آبشار، مرداب، نهرهای کوچک همراه با پل) می باشد. برای آنکه بیشتر به طبیعیت نزدیک شوند کف پوش های پیاده رو ها را از سنگ، قلوه سنگ و یا سنگ های شکل گرفته شده تزئین می کنند.ضمناً گاهی در برخی از باغچه های از توده های شن رنگی و یا قلوه سنگ های صیقلی و جلا داده شده برای تزئین استفاده می شود. گاهی آمیختگی طرح های تزئینی ژاپنی و اروپایی مانند استفاده از شن های الوان در مجاورت بوته های گل و نوارهای حاشیه ای گلکاری که معمولاً هندسی شکل می باشد، زیبایی خاصی را پدید می آورد.

نقطه

هنگام طراحی فضا باید توجه داشت که مکانهای خاصی در ترکیب وجود دارند. این مکان های خاص می توانند مفهوم محیط و منظر را در خود متمرکز کنند. در ایجاد فضا باید اهمیت این نقاط را بیان کرده و توجه خاصی را نسبت به آن معطوف کرد.

این نقاط به سازماندهی یک ترکیب کم می کنند و بر خطوطی مانند خطوط دید، دلالت کرده و می توانند از نظر بصری غالب باشند.

در طراحی، خط، تقاطع دو ماده مختلف را نشان می دهد. مثل تقاطع جوی آب با زمین یا تقاطع چمن با پیاده رو. از خط به منظور ایجاد الگوی حرکت و جلب توجه استفاده می شود. انواع خطوط از لحاظ تأثیرات بصری، نتایج حسی مختلفی را به بار می آورند. مثلاً یک خط زاویه دار معمولاً احساس انرژی، قدرت و جسارت را بیان می کند. برعکس، خط موجی شکل، احساس آرامش، سکون و استراحت را القا می نماید.

محور یا خط الگویی برای کنترل طرح نیز می باشد. طراح برای کنترل حرکت بصری و فیزیکی از خطوط استفاه می کند. به این معنی که طراح توسط خط می تواند دید ناظر را به جسم یا مکانی خاص هدایت کند.

بعلاوه مسیر و سرعت حرکت باز دیدکنندگان از باغ نیز به کمک خطوط یامحور مشخص می شود. مثلاً پیاده روهای وسیع، مستقیم و بلامانع برای حرکت سریع به کار می رود. ولی پیاده روهای مارپیچ و خطوط منحنی حرکت را آهسته تر می نمایند.

در طراحی باغ های مننظم که خطوط رسم شده هندسی است، گیاهان به صورت منظم و ترتیبی کاشته می شوند، ولی در طراحی باغ های نامنظم نیازی به شکل هندسی نبوده و کاشت گیاهان بر روی خطوط نامنظم انجام می گیرد.

در جایی که منحنی، تند، باریک و بلند باشد، ترسیم دارای حرکتی تند است ولی در یک منحنی که انحنای آن به طرف خارج Outcurve و کوتاه است، حرکت ترسیم، آهسته و یا اثبات خواهد بود.

در باغ های نامنظم معمولاً با یک سری از منحنی هایی که به طرف داخل و خارج خمیدگی دارند مواجه هستیم. این امر باعث ایجاد تنوع زیادی در باغ می شود.

منحنی های برجسته هنگامی که به وسیلۀ درختان و درختچه ها تقویت شوند، ساختمان اصلی باغ را به وجود می آورند.

از آنجا که خارج انحنا برجسته و مشخص بوده و بلند ترین و عریض ترین نقطه در بستر کشت می باشد، سعی گردد درختانی که مطلوب تر و مورد پسندتر هستند در این نقطه قرار گیرند. این تکنیک برای بزرگتر نشان دادن منظره مطلوب است.

درختچه ها در خارج انحنا و در سمت پایین مورد استفاده قرار گیرند. بستر کشت گیاهان علفی در جلوی خارجی بستر و در عریض ترین نقاط منحنی قرار گیرند.

درخت یا گروهی از درختان در مرکز هر یک از نقاط خارجی انحنا قرار گیرند. این مسأله بایستی پیرو اصول بوده و تأکید را به وجود آورد.

فرم یک درخت از مجموع تنه، شاخه و برگ های آن تشکیل می گردد. اجسام بلند و باریک را فرم عمودی، تودۀ نهایی اجسام کوتاه و پهن را فرم افقی و اجسام مثلثی شکل را فرم مخروطی می نمامند.

در هنگام بررسی فرم گیاه، بایستی به شکل گیاه منفرد و هم به فرم مجموعۀ آنها توجه کرد. فرم گیاه ترکیبی از نمای کلی گیاه و نحوۀ رشد آن است.

1. گیاهان مخروطی شکل بر جهت عمودی تأکید دارند. این گیاهان معمولاً در طراحی به عنوان نقاط کانونی مطرح می شوند.

2. گیاهان ستونی شبیه گیاهان مخروطی شکل هستند، با این تفاوت که نوک آنها مدور است و در طراحی نیز به همان منظور به کار می روند.

3. گیاهان مدور که معمولی ترین نوع گیاهان هستند، اغلب در مجموعۀ طراحی، بخش عمده گیاهان را تشکیل می دهند. آنان فاقد جهت بوده، به عنوان زمینه ای برای فرم های جهت دارتر کارایی داشته و غالباً برای مجموعۀ گیاهان نقش پیوند دهنده دارند.

4. گیاهان چتری بر جهت افقی تأکید می کنند. این گیاهان برای ادامه دادن فرم های معماری به درون سایت کاربرد دارند.

5. گیاهان هرمی شکل ویژگی رسمی و معمارانه ای دارند. آنها به مجموعه استحکام و دوام می بخشند.

6. درختان مجنون غالباً در نواحی مرطوب می رویند. این درختان اگر بصورت نیم رخ در مقابل فرم های معماری مورد استفاده قرار گیرند، مؤثرتر خواهند بود.

7. گیاهانی که به اشکال بدیع و برجسته دیده می شوند. نامنظم و خمیده هستند. فرم آنها معمولاً در اثر عوامل طبیعی ایجاد شده و از این طریق به بیان آن عوامل می پردازند این گیاهان در زیر واحد های ساختمانی و درختان بلند نیز دیده می شود که برای دریافت نور، خود را به سمت نور می کشانند.

تودۀ گیاهی را، با توجه به فرم کلی آنها به نحوی گزینش می کنند که مشاهدۀ آنها اثر مشخصی داشته باشد. مثلاً شاخه های رو به بالا نگاه را به سوی بالا هدایت می کنند، درختان همیشه سبز که به سوی بالا رشد می نمایند، ارتفاع یک خانه یا یک تپه را بلندتر نشان می دهند، شاخه تهای افقی توجه چشم را به طرف شکل هایی که بر سطح دید ما قرار دارد، جلب نموده و بر وسعت میدان دید می افزایند. درختان مجنون به علت رو به پایین بودن شاخه هایشان دید بیننده را به سمت پایین متمایل می کنند.

فرم های درختی افشان به علت دارا بودن شاخه های ظریف و نرم، که به راحتی با کوچک ترین وزش بادی تکان می خورد، حالت سبکی، رهایی حرکت و تکان را به همراه داشته و بیشتر برای فضاهایی که جهت آرامش و استراحت اختصاص دارند، مناسب می باشد. فرم های مخروطی و هرمی با نوک پیکانی و کشیده ضمن انحراف دیده به سمت بالا، به علت داشتن فرمی استوار و محکم، بیشتر برای مناطق صخره ای مناسب به نظر می رسند. فرم های پهن و افقی برای دشت های باز و وسیع،درختان به اشکال توپی و گرد برای مناطقی که دارای تپه ماهور و زمینی با تپه های گرد هستند، مناسب تشخیص داده شده است.

بافت

بافت به معنی زبری یا نرمی بصری سطح است.

بافت باید هدف طرح و حس مکان را تقویت کند.

بافت درشت: بافت درشت به خوبی قابل رؤیت بوده، مشخص، قوی، مطمئن و جسور به نظر می رسد.

عناصری که بافت درشت دارند، خطوط پیرامونی نامنظم و پر انرژی را ایجاد می کنند. در فضاهای سبزی که از این بافت استفاده شده، به نظر می رسد که عناصر به طرف جلو آمده اند. آنها باعث می شوند که فضا کوچک تر درک شود و خود بر عناصر دیگر غالب هستند.

بافت متوسط: بافت متوسط از نظر احساسسی خنثی است. اشیایی که بافت متوسط دارند، نه جسور و نه محبوب به نظر می رسند.

این بافت اگر در زمینۀ بافت های ریزتر قرار بگیرد، کمی جلوتر به نظر می آید، اما در صورت قرار گرفتن در میان بافت های درشت تر، کمی عقب تر دیده می شود.

بافت های متوسط بصورت زمینه ای خنثی می توانند سایر بافت ها را به نمایش بگذارند.

بافت ریز: عناصری که دارای بافت ریزی هستند از قسمت های کوچکی تشکیل شدهاند و سطح و فرم صاف و همواری دارند. این عناصر معمولاً ظریف، عالمانه و حتی شکننده به نظر می رسند. چنین عناصری غالباً از قسمت های دیگر جدا بوده و عموماً در یک ترکیب، آخرین عناصری هستند که کشف می شوند. اما به دلیل لطافت، ظرافت و دقتشان، مخصوصاً اگر در ارتفاع چشم بوده واز فاصلۀ نزدیک مشاهده شوند، توجه بیننده را مدتی به خود معطوف می نمایند.

از بافت های ریز می توان برای نمایش چشمگیر عناصری با بافت درشت و ارائه زیر کانۀ بافت های متوسط سود جست. این بافت ها برای بزرگ تر نشان دادن فضاهای کوچک مفید هستند و در فضاهای بسیار کوچک، اکثر عناصر از میان بافت های نرم انتخاب می شوند.

اختلاط دقیق دسته های مختلف بافت، معمولاً در فضاهای کوچک تر اهمیت بیشتری پیدا می کند و با افزایش اندازۀ فضا و فاصلۀ دید از اهمیت آن کاسته می شود.

برای اینکه اندازه و عمق واقعی فضا را نشان دهیم، می توانیماز ترکیب نسبتاً ثابت بافت ها در پیش زمینۀ، قسمت میانی و پس زمینه، استفاده کنیم. اگر بخواهیم فضا فشرده شد، از عمق آن کاسته شود، باید بافت های ریز را در پیش زمینه و بافت های نسبتاً درشت را در پس زمینه به کار ببریم.

برای وسعت دادن به فضا و افزایش طول آن، از بافت های درشت در پیش زمینه استفاده کرده، هر چه فاصله تا بیننده افزایش می یابد، یافت های ریزتری به کار می بریم.

از بافت ها برای گذار از محیطی به محیطی دیگر نیز استفاده می کنند.

در گیاهان، عواملی در تعیین نوع بافت مؤثرند که عبارت است از: اندازه ویژگی لبۀ برگها، مرکب یا ساده بودن برگها، فاصله و تراکم برگ ها، شکل برگها، میزان تراکم و اندازۀ شاخه ها، ضخامت و زبری و محکمی شاخه و برگها، پوست درخت، نحوۀ رشد گیاه سایه و روشن ایجاد شده، سن گیاه و فصالۀ بیننده تا آن.

در صورتی که بخواهیم در توده ای از گیاهان با بافت نرم، نقطۀ تأکیدی ایجاد کنیم، از گیاهان با بافت خشن استفاده می نمائیم.

گیاهان دارای بافت درشت، به نظر می رسد که به طرف بیننده پیشروی کرده اند. در نتیجه فاصلۀ بین آنها و شخص، کمتر از اندازۀ حقیقی نشان داده می شود. بنابراین نباید در فضاهای کوچک یا تنگ مورد استفاده قرار گیرند.

در فضاهای کوچک، گیاهان با بافت نرم، نه تنها بر فضا برتری نمی یابند و بر آن غالب نمی گردند، بلکه موجب می شوند که فضا بزرگ تر به نظر برسد.

از رنگها چنان به نظر می رسند که به طرف بیننده جلو می آیند، یا برخی دیگر از او دور می شوند. رنگ قرمز تند و روشن، به سمت بیننده بیرون می جهد، زرد روشن پیشروی کمتری داشته، زرد مایل به سبز هم کمی به جلو متمایل می شود، بر عکس خاکستری و بنفش تیره از بیننده دور می شوند.

با قرار دادن رنگهای پیش رونده- جهنده در فاصلۀ نزدیک به بیننده و رنگهای پس رونده در پس زمینه، عمق درک شدۀ فضا افزایش می یابد. با معکوس نمودن محل رنگهای فوق الذکر، فضا از نظر بصری فشرده می شود.

رنگ در برانگیختن احساسسات بیننده، یعنی واکنش های ذهنی او مؤثر است. رنگ توانایی زیاد و منحصر به فردی در تهییج، مضطرب ساختن و آرامش بیننده دارد. رنگ می تواند احساس دلهره، نگرانی یا بی خیالی را به شخص منتقل سازد.

رنگهای فرمز، نارنجی و زرد، جزء رنگهای گرم محسوب می شوند. طراح باغ برای شاد جلوه دادن محیطو ایجاد تنوع در فصول مختلف سال، از رنگهای گرم استفاده می کند. رنگهای سبز و آبی جزء رنگهای سرد محسوب شده وبرای بزرگتر جلوه دادن باغ، مورد استفاده هستند. بدین صورت که درختانی با برگهای دودی، سبز روشن و آبی را در محدودۀ باغ می کارند تا عمق بیشتری به فضا بدهند.

در باغ سازی با قرار دادن رنگهای مکمل در کنار یکدیگر، باعث زیباتر و بارزتر جلوه گر شدن منظره می شوند. مثلاً گلهای قرمز بز زمینۀ سبز چمن، جلوه ای خاص می یابند.

درهر باغ و پارکی برای ایجاد تنوع و زیبایی، از چند رنگ مکمل استفاده می شود. گلها و گیاهان با رنگهای مکمل را می توان بصورت مخلوط بکار برد.

زیاده روی در ایجاد تنوع و تباین جایز نیست. در این گونه باغ ها آرامش از بین رفته و تنوع باعث شلوغی و سردرگمی می شود. در رنگهای مختلف باغ، معمولاً یک رنگ اصلی و مرکزی وجود دارد، بوطریکه بقیۀ رنگهای بکار رفته با توجه به رنگ مرکزی، انتخاب می شوند.

سنگ و سنگ فرش (دالاژ)

دال عبارتست از قطعه سنگ یا چوب یا آجر یا بتن و موزائیک و .... که بطور نامنظم یا منظم، در سطوحی که محل تردد در فضای باغ و پارک می باشد، بکار می رود. به طور کلی کاربرد سنگ و یا سایر مصالح ساختمانی را دالاژ می نامند.

مصالح قابل استفاده در دالاژ

- سنگ:

توصیه می شود که از سنگ های سفید در پیاده رو و پاگردهای داخل باغ کمتر استفاده شود، زیرا موجب خستگی چشم می گردد.

قلوه سنگ ها:

از قلوه سنگ ها اشکال و طرح های متنوعی به منظور سنگ فرش استفاده می کنند که خود به زیبایی سطوح می افزاید.

- چوب

از قطعات چوب در برخی از زیبا سازی های محیط، به عنوان دال استفاده می شود.

- آجر

برای تزئینات کناره یا حاشیه باغچه ها، پاگردها و پیاده روها، به طور متصل استفاده می شود.

- سیمان

گاهی در بین قطعات بتونی شده، فضایی را برای پوشش های گیاهی از قبیل، چمن یا گلکاری، در نظر می گیرند. هم چنین نیز به همراه بتون از سنگ ریزه های رنگی به صورت صاف یا متخلخل استفاده می شود.

دیوار ها

در یک باغ، برای ایجاد تنوع بیشتر در چشم انداز، مخصوصاً در زمین های ناهموار وشیب دار، از یک سلسله کارهای ساختمانی استفاده می شود. مانند: دیواره های کوتاه، دیواره های بلند و سلسله ای.

احداث اینگونه دیواره ها علاوه بر زیبایی، از فرسایش خاک مخصوصاً در شیب های تند، جلوگیری کرده و یا به منظور بادگیر استفاده می شوند. دیواره ها ممکن است متداوم یا منقطع و در سطع آنها می توان گلکاری نمود.

احداث دیواره های ساختمانی با پوششی از گل

امروزه برای ایجاد شکل طبیعی یا وحشی در باغ یا به عبارت دیگر انتقال طرح های طبیعی با مقیاس کوچک تر، از این گونه دیواره های سنگی بدون ملات همراه با گیاهان کاشته شده استفاده می شود.

انواع دیواره ها بر حسب مصالح ساختمانی

1- دیواره های سنگی

برای احداث این گونه دیواره ها، لازم است ابتدا از قطعات بزرگ سنگ و به تدریج که ارتفاع دیواره بالا می کنیم.

2- دیواره های بتونی

ساختن دیواره هایبتونی جالب نمی باشد. ولی می توان با بکار بردن سنگ (در داخل آنها به منظور تولید برجستگی) یا حفره هایی در آن ایجاد نمود که در داخل آنها خاک باغبانی ریخته و با کاشت انواع گیاهانی که در لایه های تخته سنگ ها رشد می کنند، تزئین نمود.

3- دیواره های سفالی

4- دیواره های آجری و موزائیکی

5- دیواره های سبز یا پرچین

دیواره هایی که از گیاهان همیشه سبز ایجاد می شوند. پرچین نامید.

نرده ها و داربست ها و آلاچیق ها

نرده ها

کاربرد نرده در آغاز، به منظور وسیله حفاظت ساختمان، باغ و پارک و غیره بوده، ولی امروزه علاوه بر نقش حفاظتی جنبۀ تزئینی نیز دارد.

1. نرده های آهنی و توری

2. نرده های چوبی

3. نرده های تزئینی فابرگلاس

آلاچیق ها

در پارک های عمومی، فضاهای سبز بزرگ و ... اطاقک هایی که کاملاً با مصالح ساختمانی بنای منازل متفاوت می باشد، ساخته می شود که نقش آنها نوعی سایه بان و یا استراحت گاهی موقتی برای عابرین است.

گاهی آلاچیق ها را کنار استخرهای بزرگ، آب نماها یا بر فراز بلندی در باغ، در میان توده ای از درختان که حالت جنگلی دارند، بنا می کنند.

شکل و محل تعبیه آلاچیق،بستگی به موقعیت زمین، سلیقه طراح و شناخت چگونگی هم آهنگی با دیگر عوامل موجود را در باغ دارد.

داربست ها یا پرگولا

به طور کلی این سایه بان ها به منظور ایجاد زیبایی و فضایی نیم سایه، در روی قسمتی از تراس ها، کنار دیوار، بر روی راهروهای باریک که یک طرف آن دیوار می باشد، احداث می گردد.

کاربرد مصالح ساختمانی در شکل و زیبایی اولیه داربست بسیار مؤثر است. هم چنین در انتخاب گیاهان به عنوان پوشش بایستی دقت شود و مناسب است بیشتر از گیاهان رونده مانند رز رونده، کلماتیس، گلسین و ... استفاده کرد.

شاید داربست ها را بتوان در اشکال و گونه های دیگری به عنوان آرک، با فواصلی در خیابان های باریک، با مصالح مختلف ایجاد نمود. آرک بیشتر در پارک ها یا منزلی که فاصله درب ورودی و ساختمان زیاد است یا درب ورودی توسط خیابان طویلی با ساختمان زیاد است یا درب ورودی توسط خیابان طویلی با ساختمان ارتباط پیدا می کند، کاربرد دارد.

آلاچیق ها علاوه بر سر پناه و سایه انداز بایستی به نحوی نقش پناهگاه را نیز داشته باشند. بنابراین پی یا پایه های آلاچیق را تا ارتفاع نیم متر با سنگ، آجر یا بتون بالا آورده و در روی آنها به انواع و اشکال مختلف، دیواره و طاق را با مصالحی از قبیل آهن گرد یا تسمه ای، نبشی و چوب خراطی شده یا طبیعی به ارتفاع حداکثر 5/2 متر بنا می کنند. نقشه ساختمانی آلاچیق را بصورت چند ضلعی منظم، مربع، دایره یا مستطیل و ... با طالق گنبدی یا ساده ترین آن به طور مسطح طراحی کرده و می سازند.

معمولاً کف آلاچیق را از آجر، سرامیک، بتون، شن های رنگی یا ساده و ... همانند انواع دال های خیابان ها، مفروش می نمایند.

به طور کلی تراس عبارت از قطعه یا فضایی است که با دیگر قطعات و فضای اطراف، اختلاف ارتفاع داشته و شاید به گونه ای باشد که از آن قطعه، قطعات دیگر را بتوان به خوبی نظاره کرد.

هدف از احداث تراس معمولاً به منظور ایجاد فضایی در جلوی ساختمان و محل استراحت است، یا محلی که بتوان از آنجا مناظر محیط را مشاهده نمود.

در تراس برای حفظ زیبایی و ارتباط بیشتر با محیط، قطعات یا قسمت هایی را برای گلکاری، کاشت گیاهان فصلی و دائمی، تخصیص می دهند و آمختگی های خاصی از سنگ فرش و گیاه پدید می آورند. گاهی تراس ها را با انواع مصالح ساختمانی بصورت سر پوشیده توسط گیاهان رونده احداث می کنند.

هدف از روف گاردن (تراس سرپوشیده)، نزدیکی بیشتر به طبیعت و محیط می باشد.

نکاتی که برای ایجاد پله در باغ و پارک بایستی رعایت شوند عبارتند از:

1. متوسط ارتفاع پله 12 سانتی متر و سطح آن 38 تا 40 سانتی متر است. هر چه ارتفاع پله ها کوتاه تر باشد، سطحی که قدم های روی آن قرار می گیرند، پهن تر و وسیع تر می شود.

2. برای برهم زدن یکنواختی فضا، می توان با تغییر شیب در پلکان، تغییر سطح بوجود آورد.

3. اگر ارتفاع پله ها کم باشد، تعداد پله ها مناسب است که فرد انتخاب شود.

4. هر قدر سطح پله ها و سیع تر باشد، از نظر عابر متناسب تر بوده و یک حالت استراحت و آرامش بدون خستگی پدید می آورد.

5. همان طوری که در بالا ذکر شد، پله می تواند وسیله تزئینی باشد و در حجم فضا تغییراتی ایجاد نماید. مثلاً اگر گیاهانی را در بالای پله قرار دهند، در نظر بیننده اختلاف سطح، تشدید شده به نظر می رسد. در حالی که گیاهان در پای پله قرار گرفته باشند، سبب کاهش اختلاف سطح از نظر بیننده خواهد شد.

طرح های مختلف پله

پله های منظم و راست

پله های نیم دایره ای و دایره ای

پله های زاویه دار

پله های روستائی یا باغی

پله های گلکاری

گاهی برای ایجاد شکل و حالت طبیعی بیشتری در پارک و باغ در لابلای پله ها گیاهان رونده و یا بوته ای کوچک کاشته می شود.

وجود و تأثیر آب از دیدگاه خلق زیبایی و تنوع در محیط از قبیل تشکیل انواع نهر ها بطور مصنوعی آب نماها (حوض و حوضچه ها)، آبشارها، چشمه ای مصنوعی، حلقه چاهها، استخر و آبشخور پرندگان است.

می توان از شیب ها یا گردش های آب در زوایای مختلف با بکار بردن سنگ چین در طول مسیر یا تپه بندی هایی با قطعاتی از تراورتن، سنگ رودخانه، منظره آبشار کوچکی را ایجاد کرده و یا در طول مسیر حرکت آب، حوضچه هایی با ابعاد کمتر از یک متر مربع احداث نمود و در اطراف آن سکوبندی هایی به منظور گلکاری پدید آورد. گاهی نیز برای ایجاد زیبایی یا اهداف دیگر، نهرهای انشعابی را با گردش های شکل داده شده درست کرد که خود به نوعی بر زیبایی باغ می افزاید.

آب نماها

آب نماها دارای عمق کمتر از حوض و حوضچه ها با تزئینات مدرن از قبیل چراغ های رنگارنگ مخصوص داخل آب، فواره های متنوع، گاهی جایگاهی برای گیاهان آبی و باغچه هایی در کنار یا در وسط آن بوده و اشکال آن ها کمتر از اصول هندسی منظم پیروی می کنند. در این آب نماها بیشتر از اشکال تغییر شکل یافته هندسی استفاده می شود، در حالی که انواع حوض ها حوضچه های باغی و باغچه های قدیم، مخصوصاً در ایران دارای عمق قابل توجهی بوده و به اشکال مربع، مستطیل، دایره، بیضی ولوزی ساخته می شد.

به طور کلی در مورد آب نماهایی که فرم هندسی دراند، آب نما را با بتون درست می کنند. بمنظور تزئین در روی دیواره ها، کف، لبه و آن می توان از سنگ های تراورتن، مرمر، سرامیک، کاشی، قلوه سنگ و .... استفاده نمود. در حالی که در طرح هایی که خطوط آن ها منحنی است از آجر و سیمان استفاده و سپس تزئینات فوق را به کار می برند.

چراغ ها در حیاب بخشیدن و زنده نگاه داشتن و نشان دادن طبیعت گیاهان در شب مؤثرند. چراغ به طور گسترده و متنوع در باغ به اشکال مختلف همانند چراغ پایه دار در کنار خیابان ها، چراغ های دیواری، لابلای توده و پوشش برگ ها، آذین بندی های باغی، به اشکال مختلف در سطح چمن و کنار استخر یا زیر آب در استخر و آب نما کار برد دارد.

در برخی از پارک ها و باغ ها برای جلب پرندگان، حفره های سنگی یا حوضچه هایی پیش ساخته تعبیه می کنند.

کاربرد مجسمه در پارک ها و باغ ها می تواند به نوعی مفاهیمی را بیان کند و متناسب هر گونه سطح و فضایی می بایست مجسمه به شکل و اندازه معینی بکار رود.

هم چنین در باغ از ساعت های آفتابی برای زیبایی و یا تزئین استفاده می گردد. استفاده از ساعت آفتابی خود سابقه تاریخی دارد. اگر ساعت آفتابی را به عنوان وسیله تزئینی در باغ به کار می برید، توصیه می شود آن را روی پایه ای یا در سطح وسیع چمن کار بگذارید.

پارک ها بر حسب شکل، خصوصیات منطقه ای، کلیمایی، چگونگی عادات و سنن و نحوه استفاده به چند دسته تقسیم می شوند:

1. پارک های جنگلی

2. پارک های ملی

3. پارک های عمومی

پارک های جنگلی

تأسیس پارک های جنگلی دارای ضوابط اختصاصی است که با پارک های ملی متفاوت می باشد و برای احداث آن نکات بسیاری را باید در نظر گرفت.

پارک های ملی

به موازات گسترش و پیش رفت در تمام خدمات شهری و ازدیاد جمعیت، احداث پارک های ملی خود پدیده لازم و ضروری در تکمیل خدمات شهری و بهسازی محیط زیست می باشد. پارک های ملی یک اسم عام برای انواع پارک های شهری و خارج شهری است، که ظاهراً در تحقق بخشیدن حفظ و حراست اکوسیستم ها و زیبایی های طبیعی می باشد. ولی در معنا مبانیت زیادی میان آن ها وجود ندارد. لذا پارک های ملی را به صور زیر بر حسب اهداف معینه دسته بندی می نماییم.

پارک های گیاه شناسی

این گونه پارک ها می تواند در داخل یا خارج شهر احداث شود و به طور عرف ومعمول در این گونه پارک ها مجموعه ای از انواع گیاهان، درختان، درختچه های موجود در سراسر دنیا جمع آوری می شود. گیاهان مزبور را با نام و خصوصیات گیاهی مختص و اصلی حفظ و حراست می نمایند. این گونه پارک ها بیشتر برای دانشجویان و متخصصین گیاه شناس مفهوم خاصی از نظر آموزشی دارد.

طبیعی است که احداث این نوع پارک ها از ضوابط و اصول صحیح درختکاری و رعایت نکات لازمه جنگل کاری برخوردار است.ضمناً علاقه مندان غیر حرفه ای در زمینه گیاه شناسی نیز می توانند از این گونه پارک ها استفاده نمایند. در این پارک ها معمولاً فضاهای مشخصه ای را برای نشستن و مطالعه کردن به صورت سالن یا آلاچیق در نظر می گیرند دراین گونه پارک ها خیابان های اصلی و فرعی، راه روهای تفکیکی بین دسته های مختلف از گیاهان به منظور نوعی طبقه بندی گیاهی ایجاد می کنند. این پارک ها کمتر به منظور تفریح و تفرج احداث می شود و کاملاً دیدگاه علمی و تحقیق به همراه دارد.

پارک های وحش

خصوصیات ونکاتی که در این گونه پارک ها ملحوظ است در پارک های گیاه شناسی مورد توجه نیست، بلکه لازم است در پارک های وحش حداکثر از گیاهان سایه افکن و پوششی استفاده شود. زیرا در این پارک ها حیوانات در قفس ها و یا اماکن معینی که لازم است نگاهداری می شوند یا آن که قسمتی از پارک به صورت قرق یا حفاظت شده مشخص می شود. این قسمت ها بایستی کاملاً از سایر محل های تفریحی مجزا باشد.

در پارک های وحش احداث رستوران، بوفه ها، اماکن تفریحی دیگر از قبیل: زمین بازی برای کودکان یا محل هایی برای خیمه شب بازی و موزیک ضروری است. با توجه به نکات ذکر شده در بالا طراحی فضایی که برای تردد و استراحت در نظر گرفته می شود، بایستی از حداکثر امکانات رافاهی برخوردار باشد. برای این منظور دو یا چند درب ورودی و خروجی همراه با خیابان های کمربندی، خیابان های اصلی و فرعی، قرار دادن صحیح نیمکت ها و سکوهای متنوع برای نشستن در نظر گرفته می شود. در این پارک ها علاوه بر طبیعت زنده و فعال که خود جلب کننده همه طبقات می باشد، برای زیبایی بیشتر و جبلب علاقه مندان و بازدیدکنندگان از احداث و خلق طرح هایی تزئیناتی و گلکاری نبایستی غافل بود.

پارک های نمایشگاهها

معمولاً نمایشگاه ها به منظور ارائه کالا، هنر، جلب اشخاص علاقه مند و تجارت پیشه و آگاه از انواع پیشرفت های تکنولوژی پدید می آید. محل احداث آن ها کمتر و بندرت در فضاهای کوچک و محدود می باشد. طبیعی است این گونه امکان بایستی از فضای گسترده و شادی بر خوردار باشد، در ضمن رفاه بازدید کنندگان در تمامی سطوح در نظر گرفته شود. تأسیساتی که در این پارک ها باید احداث شود شامل:

- احداث رستوران

- وسائل سرگرمی کودکان

- فضای سبز و گلکاری

- پارکینگ

- خیابان ها اصلی و فرعی همراه با علائم راهنمایی در جهت قسمت های مختلف نمایشگاه

- چراغ های خیابانی

- تعدادی درب های ورودی و خروجی

- بایستی توجه داشت محل هایی که به عنوان سالن یا محل ارائه کالا در نظر گرفته می شود، فضای ثابت و مشخصی باشد. تزئینات گلکاری و غیره در اطراف این تأسیسات ضروری می باشد.

- احداث قسمت هایی به منظور جنگل کاری

پارک ها ورزشی

از آنجایی که پارک های ورزشی بر حسب آن که در فضا محدود و معینی یا فضاهای باز و بزرگ خارج از شهر احداث می گردد رعایت نکات زیر ضروری است، از قبیل:

- رعایت تمامی استانداردهای بین المللی برای انواع زمین های ورزشی و فواصل آن ها همانند استادیوم های ورزشی.

- خصوصیا ساختانی بر حسب گونه بهر برداری (تابستانی و زمستانی)

- ایجاد فضاهای متنوع از نظر تزئینات مناسب در فواصل و اطراف زمین های ورزشی

- احداث فضاهایی به منظور چمن کاری، درختان جنگلی و خیابان کشی در بین آن ها

- رعایت نکات تزئیناتی در نزدیکی درب های ورودی و خروجی

- ایجاد کلیه احتیاجات ضروری در پارک (رستوران، پارکینگ و ...)

- فرم وشکل اصلی این گونه پارک ها را به طور منظم طراحی می کنند.

- اطراف زمین های ورزشی با دیواره سبز و درختان پا بلند جنگلی محصور و از یکدیگر تفکیک می شوند.

پارک های عمومی

اصولاً طبیعت پارک های عمومی به این گونهاست که تمام طبقات مردم می توانند از آن استفاده کنند. به عبارت دیگر این پارک ها به منظور گردشگاه و محل استراحت عموم مردم می باشد. علاوه بر نکات فوق یکی دیگر از خصوصیات مهم و مفید پارک های عمومی تأثیری است که در آب و هوای شهرها می گذارد و خود حفظ بهداشت محیط و سلامتی افراد کمک می نماید. در پارک های عمومی باید سعی شود که تمام وسائل سرگرمی و رفاهی تقریباً برای همه گونه سلیقه، فکر وسن وجود داشته باشد. تأسیساتی که در پارک های عمومی ضروری است به شرح زیر می باشد.

تشکیلات اداری

محل احداث اماکن بر حسب موقعیت زمین و امکانات مربوطه بایستی کاملاً در دسترس و مسلط به کلیه قسمت های پارک باشد.

به علاوه قمستی را نیز به اداره و وسائل آتش نشانی تخصیص می دهند.

معمولاًَ قسمت تشکیلات و نگاهداری پارک در یک یا چند قسمت به طور مجتمع یا پراکنده احداث می شود، حتی المقدور این اماکن باید در گوشه ها و زوایای بی روح پارک واقع شوند. تشکیلات مزبور شامل: قسمت های برق، روشنایی، پارک می باشد. در هر پارک ایجاد بخش اورژانس وکمک های اولیه لازم وضروری است.

تشکیلات ساختمانی پارک ها

الف) خیابان ها

این خیابان ها شامل: خیابان های اصلی، فرعی و پیاده رو ها می باشد.

به طور کلی در تمام خیابان های اصلی مرسوم است، حد فاصل بین سواره رو و پیاده رو، باندی به عرض 5/1 تا 2 متر برای چمن کاری یا گلکاری احداث و درختان پا بلندی به فواصل معین دراین باند غرس می گردد. در غیر این صورت منظره خیابان برای عابرین فضایی خشک بدون چشم انداز وخسته کننده خواهد بود.

ب) درب های ورودی و خروجی

ج) پارکینگ ها

د) موزه ها

ه) گلخانه ها و گرمخانه ها

در برخی از پارک ها گلخانه هایی با شرائط اختصاصی و کلیمایی برای گیاهانی که مخصوص مناطق گرم یا سرد می باشد برای جلب نظر بازدید کنندگان، درمحل هایی مناسب احداث می گردد.

و) آکواریم

3. تشکیلات تزئیناتی

الف) آب نماها

ب) برکه

ج) دریاچه های مصنوعی

سطح آب دریاچه ها را حدود 50 تا 150 سانتی متر از سطح ساختمان های اطراف پایین تر می گیرند. در صورتی که دریاچه سطح بزرگی از پارک را اشغال کرده باشد مناسب است در وسط آن یک یا چند جزیره به شکل نامنظم احداث و با گیاهان مختلف تزئین نمود. عمق دریاچه ها معمولاً 5/1 متر می باشد.

4. تشکیلات رفاهی و تفریحی

الف) رستوران ها

ب) جایگاه موزیک

مناسب است در اطراف محوطه مزبور دیواره های سبز، یا دیواره های کوتاه پوشیده از انواع گیاهان رونده و گل دار تزئین شود. گاهی نیز به منظور یاد آوری یا سمبلیک در اطراف آن مجسمه هایی از مشاهیر و هنرمندان قرار می دهند.

ج) دست شویی و توالت

د) سالن های سینما و تأثر

ه) باغ وحش

د) جنگل کاری

در پارک های ایجاد محوطه ای به نام جنگل یا بیشه زار برای گردش برای فصول مختلف سال ضروری است ایجاد بیشه ها در پارک نه فقط از نظر زیبایی،بلکه به نحوی در آب وهوای شهر نیز مؤثر می باشد.

در این بیشه ها خیابان ها به طور نامنظم و متنوع و با عرض های مختلف احداث می کن


آخرین مطالب